گزری بر تاریخ پر رمز و راز عرب باستان قبل از اسلام

در این مبحث قصد دارم به لغت های سامی شرق میانه و اتصال آنها به  زبان عربی فصحی بپردازم.

 بر مبنای نظریه های علمی جدید، منشاء اولیه زبان عربی سامی برمی گردد به دوران اولیه تشکیل زبان انسان(1) . وجود موجه ترین تشابهات بین زبان های کنعانی و فینیقی و بابلی و آشوری و عیلامی و نبطی و آرامی و فینیقی و عبری و عربی فصحی و لهجه های عربی جنوبی از وجود یک منشائی واحد حکایت میکند. که این منشاء همان زبان سامی نخستین است .تمام  زبان های سامی شرق میانه اشتراک و تقاربی اساسی در جوهر لغت عربی دارند از جمله اینها اشتراک در فعل ها ، اصول صرف، اعداد، صرف افعال، و اشتراک در فعل تام و ناقص ، ماضی و آینده و اصول مفردات و ضمائر و اسما و نام های اعضای بدن، و در تغییر حرکات در وسط کلمات که باعث تغییر در معنای کلمات میشوند و تعابیری که دلالت میکند بر تشکیلات دولت و اجتماع و خانواده (2) و در موارد دیگر. و بنا بر این تشابهات به وجوب و جود یک  وحدت مشترک که این ملل متمدن شرق میانه را به هم متصل میکند پی برده شد،  که به این اصل و یا و حدت ، (الاصل السامی  Semitic Race) یا ( السامیه  Semites)  و به زبان هایی که این اقوام با آن سخن می گفته اند (الغات السامیه)  (semitic languages)   اطلاق شد. (3)   .  و مشخص شد که زبان عربی به تنهایی و با کلمات و ساختار لغوی آن قادر است مرجعی واحد برای زبان های عربی سامی  کهن باشد.  در واقع زبان عربی  نزدیکترین زبان به زبان سامی مادر است.

اصل سامی از نام سام فرزند نوح علیه السلام گرفته شده که جد همه ی این اقوام و تمدنهاست که در تورات ذکر شده است (4) .لاذم به ذکر است که طبق روایت تورات عیلام و آشور فرزندان سام هستند. در روایتی از رسول الله صل الله علیه و آله و سلم آمده که ( سام ابو العرب و یافت ابو الروم و حام ابو الحبش) (سام پدر عرب است و یافث پدر روم و حام پدر آفریقایی ها است) (5) چندین حدیث دیگر نیز به این معنی از رسول الله روایت شده است.

در  زبان سامی عیلامیان 760 کلمه و فعل یافت شده که با عربی مشترک است. البته بعضی کلمات عیلامی هنوز در بین بومیان عرب خوزستان رواج دارد. به طور مثال کلمه "عگله" که در عربی فصیح به آن بئر گفته میشود به معنای چاه و یا "حوش" که در عربی بیت به معنای خانه است.

و اما در مورد زبان کنعانیان که اقوام نخستین ساکن فلسطین در هزاره سوم قبل از میلاد هستند دانشمند لغت شناس ایتالیایی دکتر فرانز اروللی،  کسی که فهم زبان ایبلائی( لهجه ای آکدی کنعانی) را آسان کرد، ارتباطی محکم بین زبان عربی و کنعانی  قائل است. ایشان تاکید میکنند که این ارتباط از ظاهر مفردات کنعانی به تنهایی قابل تشخیص است. مانند: فمو (الفم=دهن) ، عینو ( العین=چشم)، ابو (الاب= پدر)، بن (الابن=فرزند پسر) ، برت (البنت= فرزند دختر)، یدو (ید=دست) ، بکر (الابن البکر)، دبیحه (ذبیحه=قربانی) و همچنین الفاضی واضح مانند تدبیرو، کلماتو و ...

مورخان لغت های سامی را به 4  گروه تقسیم کرده اند:  لغت های سامی شرقی، که شامل بابلی و آشوری و عیلامی. لغت های سامی شمالی که شامل اموری ارامی . لغت های سامی غربی: شامل کنعانی و عبرانی و موابی و فینیقی و مجموعه لغات سامی جنوبی: معینی سبئی و امهریه و  فصحی. البته ابن تقسم بندی بر اساس پیشرفت های تاریخی که بر این لغت ها وارد شد نیست و یک تقسیم بندی جغرافیایی است.

ذکر این نکته جالب است که سبب نامگزاری لغت قرآن کریم به (اللسان العربی المبین) بر میگردد به اینکه  زبان قرآن کریم لغتی (لهجه ای) عربی واحدی نیست. بلکه مجموعه ای از لهجه های عربیست که در آن زمان در بین ملل عرب سامی رواج داشته(6). و بدین سبب برای همه عرب های آن زمان مبین (روشن) بوده. و اگر دقت کنید در تمام قرآن  لفظ لسان عربی به معنای زبان عربی وجود دارد و نه لفظ لغة عربی به معنای لهجه. (لسان العربی المبین)  زبانیست که از حیث فصاحت و بلاغت همه ملل سامی شرق میانه را حیران خود ساخت.و این زبان که تنظیم کننده آن خالق هستیست، تبدیل به عاملی در اتحاد لغوی همه عرب ها و سامی ها شد. و ناگاه سامی ها با وجود اختلاف مناطق زندگی و قبائل و مللشان در در روزگاری که از زبان سامی مادر فاصله گرفته بودند، کم کم شروع به تکلم به زبان فصیح قرآن کریم کردند.

در آخر به مقایسه زبان های عربی شمالی و عربی سبئی جنوبی و عبری و آرامی(سامی غربی) و بابلی (سامی شرقی میپردازیم.

 

عربی شمالی

بابلی

عبری

آرامی

عربی سبئی

 معنی کلمه

أب

ابو

أب

أبا

أب

پدر

ابن

بنو

بن

برا

بن

فرزند پسر

اخ

اخو

اح

احا

احو

برادر

اخذ

اخوز

احز

احد

اخز

برداشتن

احد

ادو

احاد

حد

احد

یک

ارض

ارصتو

ارص

ارعا

ارض

زمین

ام

امو

ام

اما

ام

مادر

امة

امتو

امه

امتو

امتا

امت

برق

برقو

باراق

برقا

مبرق

برق

بنت

بنتو

بت

برتا

بنت

دختر

بیت

بتو

بیت

بیتا

بیت

خانه

بئر

بورو

بور

برا

بئر

چاه

بکی

ابکی

بکی

بکا

بکا،یبکی

گریه کرد

انسان

نشو

انوش

نشو

ناشا

انسان

تسع

تشو

تشع

تشع

تشع

عدد نه


عربی شمالی

بابلی

عبری

آرامی

عربی سبئی

معنی کلمه

ثلاث

شلاشو

شلوش

تلات

شلاس

عدد سه

ثمان

شمانو

شمونه

تمانا

سمانی

عدد هشت

ثور

شورش

شور

تورا

سور

گاو نر

جمل

جملو

جمل

جملا

جمل

شتر

حبل

ابلو

حبل

حبلا

حبل

طناب

حفر

حفر

حفر

حفر

حفر

 کندن (حفر)

حمار

امرو

حمور

حمارا

حمار

الاغ

خمس

خمشو

حمش

حمشا

خمس

عدد پنج

خبل

خبل

حقل

حبل

خبل

احمق

دبس

دشبو

دباش

دبشا

دبس

روغن

دم

دمو

دم

دما

دم

خون

ذئب

زیبو

زاب

دابا

زاب

گرگ

ذکر

زکرو

زکر

زکرا

ذکر

نر

ذنب

زباتو

زاناب

دونبا

زناب

گناه

راس

رشو

روش

ریشا

راس

سر


عربی شمالی

بابلی

عبری

آرامی

عربی سبئی

معنی کلمه

رکب

رکب

رکب

رکب

رکب

سوار شد

رکض

رحص

رحص

رحص

رحض

دوید

زرع

زرو

زرع

زرعا

زرع

کاشت

سبع

سبو

شبع

شبع

شبعو

عدد هفت

ست

ششو

شش

شتا

سسو

عدد شش

سکر

شکرو

شکر

شکرا

سکر

شکر

سلام

شلمو

شلوم

شلما

سلام

سلام

سماء

شمو

شمایم

شمایا

سمای

آسمان

شمس

شمشو

شمش

شمشا

شمس

خورشید

صرخ

صرخ

صرح

صرح

صرخ

فریاد زد

طحن

اطن

طحن

طحن

طحن

ساییدن

طعم

طمو

طعم

طعما

طعم

طعم و مزه

طیب

طبو

طوب

طیب

طیب

خوب

ظفر

صبرو

صبرن

طفرا

ظفر

پیروز شد

 

منبع جداول : کتاب لغة آدم و لغة القرآن- نویسنده ی عراقی علاءالدین المدرس  (از وبلاگ تمدن های عرب)

 

منابع:

1   اصالت لسان  العربی . دکتر جعفردک الباب.  التراث العربی العدد العاشر صفحه 52 

2  Hastlngs Encylopaedia of religion and ethicsT vol 2, pp, 378 (1934)

Vergleichende Grammatlk der semitisischen sprachen, Berlin 1898,p., 82 ff

3.  Homel, grundrlss, Bd., I, S,, 17 Ency. Brita,. Vol,. 20, pp. 314

Geschichte der Neuern Sprachenkunde, I,abt, gottingen, 1807

4. تکوین. اصحاح 10  . آیه 1 و 21  قاموس کتاب مقدس

5. طبری  (1/209) دار المعارف. و   الاکلیل (1/64) .

6. دکتر جعفر دک الباب. التراث العربی العدد التاسع 145

7. تاریخ العرب قبل الإسلام دکتر جواد علی

 


برچسب‌ها: زبان های سامی و اتصال آنها به عربی فصیح ریشه زب
+ نوشته شده در  سه شنبه 1391/04/20ساعت 8:19  توسط الهلالی  | 

عسكر مكرم از جمله شهرهاي دوره قبل از اسلام است كه در صدر اسلام بسيار مهم بوده ومنسوب به مکرم بن معزاء حارث، یکی از افراد بنی جَعْوَنةبن حارث بن نُمَیربن عامربن صعصعة می باشد . 

عدم توجه به این شهر باستانی باعث شده که اهمیت تاریخی آن بر همه پوشیده باشد. و حتی بسیاری از مردم از وجود این شهر باستانی مهم اطلاعی نداشته باشند.

عسکر مکرم . [ ع َ ک َ رِ م ُ رَ ] (اِخ ) شهری است مشهور از نواحی خوزستان ، منسوب به مکرم بن معزاء حارث ، یکی از افراد بنی جَعْوَنةبن حارث بن نُمَیربن عامربن صعصعة. (از معجم البلدان ). شهری است معروف ، و گویا معرب است . (از المعرب جوالیقی ). شهری است [ از شهرهای ناحیت خوزستان ] با سواد بسیار و خرم و آبادان و بانعمت ، و همه ٔ شکرهای جهان سرخ و سپید و قند از آنجا افتد. (حدود العالم چ دانشگاه ص 138). و آن اندر میان دو رود تستر و مَسرُقان واقع است . (از حدود العالم ص 45 و 46). یکی ازنه قریه و ده اهواز، واقع میان تستر و رامز. (یادداشت مرحوم دهخدا).

در این شهر از ابریشم خام مقنعه و دستمال و پارچه میساختند.[۳] طبق منابع مکتوب جغرافیدانان و جهانگردان دورهاسلامی این شهر از شهرهای مهم جنوب غربی ایران و حتی در دوره ای کرسی ولایت اهواز بوده است.این شهر در دوره رونق خود تامین کننده شکر در محدوده کشورهای اسلامی تا مصر بوده است.بررسیهای باستان شناختی بر روی این محوطه نشان داد که گستره شهر عسکر مکرم در حدوده ۵۰۰ هکتار است. شهر تاریخی مذکور دارای دو بخش مسکونی و صنعتی بوده است و بر اساس داده های مورخان و جغرافیدانان ارتباط بین دو بخش شرقی و غربی شهر عسکر مکرم توسط پل هایی که از کنار هم قرار دادن قایقهایی بر رودخانه ایجاد شده بود امکان‌پذیر بوده است.[۴]

علمای این شهر:

ابن سکیت الاهوازی[۶]:

يعقوب ابن اسحاق ابن يوسف معروف بأبي يوسف اللغوی الاهوازی الدورقي او از پیشوایان بلاغت و فصاحت بود ابن سکیت در مدارس عسکر مکرم مشغول به تدریس بوده و سپس به سامراء و بغداد مهاجرت کرد

§ احمد ابن موسی الاهوازی:

او القاضي أحمد معروف بعبدان از پیشوایان علم حدیث بوده

§ میرمان العسکری:

ابوبكر محمد ابن علي ابن اسماعيل معروف به میرمان عسکری عالم النحو بوده او در عسکر مکرم پله های ترقی را طی کرد

§ ابو هلال العسکری:[۷]

الحسن ابن عبدالله ابن سعيد از عالمان به علم لغت عربی در زمان خود بوده ملقب به ابو هلال العسکری و لقب عسکری او به دلیل وجودش در شهر عسکر مکرم بوده

§ ابو علی العسکری:

الحسن ابن عبدالله ابن سهل ثاني از عالمان لغت و ادب عربی.

§ ابو احمد العسکری:

ابو احمد بن عبدالله بن سعید العسکری از پیشوایان ادب و صاحب کتاب اخبار و نوادر[۸]

محوطه تاریخی عسکر مکرم مربوط به دوره قبل از اسلام که در سال 1310 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده ولی به دلیل خاکبرداری، طغیانهای فصلی رودخانه گرگر، کشاورزی، وجود حفاران غیرمجاز و قرار گرفتن در محدوده شهرک جدید رامین در معرض تخریبهای مداوم قرار گرفته است.محوطه عسکر مکرم مجموعه ای تاریخی متشکل از تپه، دشت و رودخانه است. طغیانهای فصلی رودخانه گرگر، کشاورزی، بارش باران، ایجاد شیارهای عمیق، وجود حفاران غیرمجاز، قرار گرفتن در محدوده شهرک جدید رامین، عدم انجام هرگونه فعالیت پژوهشی و کاوش از جمله دلایل نامشخص بودن گستره شهر عسکر مکرم و تخریبهای پی در پی آن است.هراز گاهی بیلهای مکانیکی اقدام به خاکبرداری از محوطه عسکر مکرم می کنند و علاوه بر کشاورزان که روی زمینهای این محوطه تاریخی کار می کنند جاده سازی و گود برداری برای احداث خط لوله آب نیز در حال انجام است. همگی موارد فوق آینده این شهر تاریخی و آثار گرانبهای آن را در معرض خطر قرار داده است.

انتظار می رود که که تمهیدی از طرف مسئولان سازمانهای زیربط اتخذ گردد تا هر چه زودتر نسبت به نجات این شهر تاریخی اقدام شود. علاوه بر آن باید وسایل اعلام جمعی از قبیل روزنامه ها و سایتهای مختلف نسبت به تبیین و آشناسازی مردم با این مکان تاریخی وظیفه خود را ادا نمایند

سکه یافت شده در شهر عسکر مکرم

پرونده:کوره ی آهنگری شهر عسکر مکرم.JPG

عسکر مکرم

تدمير بقايا مدينة عسكر مكرم الأثرية من قبل المحتل الفارسي

آثار موجود در عسکر مکرم که بدون مراقبت باقی مانده

منابع: 

1.        /از کتاب معجم البلدان

2.        حدود العالم چ دانشگاه ص 138

3.        جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی ص 255 و 265

4.        سایت خوز نیوز

5.        از حدود العالم ص 45 و 46

6.        أعيان الشيعة 10/306.

7.        تاریخ الأدب العربی /العهد العباسی/النقد الأدبی /أبو هلال العسکری

8.        سایت الحکواتی مرتبط با ادب عربی

9.        خبرگزاری مهر

10.    انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان

11.    انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان


برچسب‌ها: عسکر مکرم تاریخ عرب خوزستان آثار تمدن عرب قبل ا
+ نوشته شده در  یکشنبه 1391/04/18ساعت 18:48  توسط الهلالی  | 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 1391/02/07ساعت 22:38  توسط الهلالی  | 

پارسیان هرگز خطي از خود نداشته اند و در تمام تاريخ خود خطهاي ديگران را گرفته و ساده كرده و براي زبان خودشان سازگار كرده اند.

 از پيش از دوران مادها و از زمان فرمانروايي آنها هيچ نوشته اي وجود ندارد, و در دوران نخستين هخامنشيان گزارش ها و اسناد قتل عام های خود را به زبانهای سامی (آرامي و عيلامي) و به خط ميخي مي نوشتند.هخامنشيان كم كم خط ميخي را از آكديها و بابليها اختيا ر كردند و براي زبان پارسي باستان ساده كردند و به کار بردند . هخامنشیان چون می دانستند که خطی که از بابلیان وام گرفته اند ، عمومیتی در بین مردم منطقه ندارد . درکتیبه هایشان چند عدد کپی به زبان های فراگیر منطقه مانند عیلامی و بابلی می نوشتند . داریوش در کتیبه بیستون خود بعد از قتل عام ، کاتبان بابلی و عیلامی را وادار میکند همین کار را انجام دهند .

 

خط آرامی از مخترعات یکی از ملل سامی است . خط فنیقی از خط آرامی اخذ شده‌است زیرا خط آرامی از دو هزار سال قبل از میلاد وجود داشته‌است.

خط‌های تدمری ، نبطی (عربی) ، عبری ، سریانی ، مندایی و فنیقی هر كدام تحول‌یافته و مشتق از آرامی هستند.

خط فینیقی (فونتیک كنعانی)

اين خط در آسيای غربی نفوذ يافت و جايگزين خط ميخی شد و به غرب (اروپای امروز) كه هنوز دارای خط و كتابت نبود راه يافت. اين مسئله از طريق يونان انجام گرفت كه با فنيقی ها ارتباط بازرگانی داشتند.

يونانيان اين الفبا را با اسم سامی آن كه نماينده دو حرف اول آن بود«آلفا بتا» ناميدند و برای استفاده خود تفييراتی در آن دادند . خط یونانی تحول یافته خط فنیقی است.گونه ای از خط يونانی را، يونانيان مهاجر با خود به روم بردند و در آنجا بر اين مبنا، الفبای لاتينی به وجود آمد كه زبانهای گوناگون اروپا بدان خط نوشته شد. الفبای کنعانی (فینیقی) به نوعی شبه قاره هند را نيز در نورديد. دانشمندان خط برهمايی هند را از فرزندان همين خط می دانند كه زبان سنسكريت و ديگر زبانهای هندی با آن نوشته می شود. متون دينی بودايی به زبان ختنی (سكايی) كه يكی از زبان های ايرانی شرقی دوره ميانه است به خط برهمايی نوشته شده است .

زبان‏های سريانی يكی از زبان‏های گروه شرقی زبان سامی آرامی است كه در دوران گذشته زبان علم بود. بسياری از آثار علمی يونانی و پهلوی و عبری به اين زبان برگردانده شده است .

نوشته ‏هايی كه به زبان سغدی ، يكی از زبان‏های شرقی ايران به دست ما رسيده است با خط‏های سغدی مانوی ، سغدی مسيحی و سغدی بودايی نوشته شده است كه خط اخير در حقيقت خط سغدی را نشان می ‏دهد . اين خط نيز از فرزندان شاخه ديگر آرامی است .

لازم به يادآوری است كه خط عبری نيز كه سابقه زبانی آن به سده چهارم پيش از ميلاد می رسد از اصل آرامی نشات گرفته است . عموم يهوديان جهان خط عبری را برای نگارش آثار خود به كار می گيرند.

خط عربی نيز با واسطه عرب نبطی از اصل خط آرامی به وجود آمده است . نبطيان قومی از نژاد عرب بودند كه در نبطيه زندگی می ‏كردند، از حدود 500 سال پيش از ميلاد گونه ‏ای از خط و زبان آرامی درميان ايشان رايج بود، خط كوفی (در كوفه و حيره) از اين خط اقتباس شده است و یک نوع فونت از خط عربی نبطی می باشد.

خط کوفی و نبطی هر دو از اوایل اسلام معمول بوده ، کوفی را برای کتابت قرآن و امثال آن بکار می‌بردند و بیشتر کاربردی تزئینی داشته . و خط عربی نبطی در مکاتبات رسمی استعمال میشد .

The image “http://www.livius.org/a/1/div/saba_cavalery_louvre1.JPG” cannot be displayed, because it contains errors.

عرب غیر از خط عربی نبطی دارای خط دیگری بوده که بیشتر در نیمه جنوبی جزیره العرب ویمن استعمال میشده . این خط اولین خط نوشتاری جهان بوده و کهن تر از خط فینیقی (فونتیک کنعانی) می باشد .کتیبه ها و سنگ نبشته ها و گل نوشته های بسیاری از این خط در منطقه نجد عربستان سعودی و یمن و عمان و مکه و مدینه یافت شده که نشان از غنای فرهنگی و سوادی مردم آن زمان دارد . بعدها با فراگیر شدن خط عربی نبطی ، کم کم خط کهن عربی از رونق افتاد و خط عربی نبطی جایگزین آن شد .

لازم به ذکر است که كهن ترين متن تاريخ دار فارسي به خط عربي اگر جعلی نباشد مربوط به اواخر قرن پنجم هجري یا قرن ششم هجری است .


برچسب‌ها: خط در شرق میانه
+ نوشته شده در  پنجشنبه 1387/07/04ساعت 12:41  توسط الهلالی  | 

 

● اهداف شرق‌شناسی «اسرائیلی» و راه‌های رویارویی

اهداف شرق‌شناسی «اسرائیلی»، مابین اهداف مذهبی، سیاسی و تاریخی در نوسان است. اما با توجه به ارتباط شرق‌شناسی با «اسرائیلی» به عنوان یك موجودیت سیاسی، اكثر اهداف این نوع از شرق‌شناسی صرفاً سیاسی و تمام آنها در راستای حمایت از حضور «اسرائیلی» در منطقه بوده است. این اهداف را می‌توان در موارد ذیل خلاصه كرد:

 

۱) تحریف و تشكیك در منابع اساسی اسلام

این هدف از جمله اهداف مشترك میان شرق‌شناسی یهودی، صهیونیستی، «اسرائیلی» و غربی به شمار می‌آید. تمام این مدارس یا مراحل شرق‌شناسانه تلاش كردند تا جای ممكن منابع اصلی و اساسی اسلام (قرآن كریم، حدیث نبوی) را برای ایجاد شك و شبهه در مصداقیت و صحت آنها تحریف كنند و موفقیت در این امر برای آنها به معنای موفقیت در غلبه بر دین اسلام است. درخصوص شرق‌شناسی «اسرائیلی»، این نوع از شرق‌شناسی به تلاش جهت تحریف قرآن كریم و ایجاد شك و شبهه در منابع آن روی آورد و مهم‌ترین شیوه آن تهیه و تدوین ترجمه‌های عبری «تحریف شده» و «غیر امین در ترجمه» از معانی قرآن كریم و افزودن حواشی و پانوشت‌ها و تفسیرهایی به آن بود تا به ذهن خواننده این‌گونه تداعی كند كه منابع قرآن، منابع یهودی، مسیحی و بت‌پرستانه بوده است.

 

۲) نگارش مجدد تاریخ جهان عرب برای توجیه موجودیت یهود در فلسطین

شرق‌شناسی «اسرائیلی» تلاش‌های علمی بسیاری كرد تا تاریخ جهان عرب به طور عام و فلسطین و شهر قدس را به طور خاص تغییر دهد و بازنویسی كند و بدین‌وسیله حضور و موجودیت یهود را در فلسطین اثبات و بر این نكته تأكید كند كه این كشور و شهر قدس مركز دینی و سیاسی یهود در طول تاریخ آنها بوده است و برای تحقق این هدف پژوهش‌های شرق‌شناسانه «اسرائیلی» اقدام به تفسیر مجدد حوادث تاریخ قدیم و میانه و نوین نمودند به شكلی كه دروغین بودن حوادث و تحریف حقایق آن كاملاً آشكار و عیان است. (۲۹)

 

۳) تحریف تصویر جوامع عربی

پژوهش‌های شرق‌شناسانه «اسرائیلی» توجه خویش را بر تحلیل و بررسی شخصیت‌ها و جوامع عربی متمركز كردند تا برنامه‌ها و طرح‌های علمی لازم را جهت غلبه بر خصوصیات مثبت و بیان خصوصیات منفی آنها و معرفی جوامع عربی به جهانیان به منزله جوامعی عقب‌مانده، افراطی و صحرانشین و بیابانگرد- كه هیچ ریشه‌ای در منطقه ندارند- وضع نمایند و بدین‌وسیله به هدف اصلی جنبش صهیونیسم و «اسرائیلی» دست یابند كه در استفاده از دیباچه‌های علمی و آكادمیك برای ترویج این شعار صهیونیستی كه عنوان می‌كند، «اعراب هیچ حقی در هیچ‌ چیز ندارند» و فلسطین «سرزمین بدون ملت برای ملت بدون سرزمین است»، نمود پیدا می‌كند.

 

۴) ارائه خدمات علمی برای طرف «اسرائیلی» در اداره مسائل نزاع اعراب با «اسرائیل»

مسأله نزاع اعراب با «اسرائیل»، محور اساسی پژوهش‌ها و تحقیقات شرق‌شناسانه «اسرائیلی» را تشكیل می‌دهد، چون همان‌گونه كه گفتیم شرق‌شناسی بعد علمی جنبش‌های استعماری به شمار می‌آید و «اسرائیل» چیزی نیست، جز شكل جدیدی از اشكال استعمار قدیم اروپا. به همین دلیل، شرق‌شناسی برای «اسرائیل» سوپاپ اطمینان استراتژی و سیاست این كشور را تشكیل می‌دهد كه نمی‌توان از آن چشم پوشید. با توجه به اینكه تحقیقات و پژوهش‌های علمی و آكادمیكی بسیاری در اختیار تصمیم‌گیرندگان بلندپایه «اسرائیلی» پیرامون مسائل مختلف مربوط به نزاع اعراب با «اسرائیل» قرار دارد و این جدای از اطلاعات فراوانی است كه پیرامون تمام امور مسائل عربی و اسلامی به سران و رهبران كشور ارائه داده است، این امر نشان می‌دهد این حوزه فواید بسیاری برای سران «اسرائیلی» داشته و آنها را به خوبی با كشورهای عربی و اسلامی آشنا كرده است. به همین دلیل عجیب نیست، اگر به دستاوردهای علمی شرق‌شناسی «اسرائیل» به عنوان دستاوردهای قومی، امنیتی و استراتژیك نگریسته شود. به عنوان مثال ملاحظه می‌كنیم، برخی تألیفات حافا لاتسروس، یكی از شرق‌شناسان «اسرائیلی» را وزارت دفاع «اسرائیل» چاپ و منتشر می‌كند، از جمله كتاب اسلام: خطوط عریض در سال ۱۹۸۰ و احادیث دیگری از اسلام در سال ۱۹۸۵.    نویسنده: احمد - صلاح بهنسی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 1387/04/30ساعت 17:39  توسط الهلالی  | 

                                                      

                                                     << اردن >>

                               

 

تاریخ اردن به 7000 سال قبل بر میگردد . خواستگاه آنها قبل از این دوران جنوب حجاز است که بیش از 7 هزار سال قبل به شمال حجاز رفته اند . در این جا شما را با یکی از شهر های کهن اردن که نیمی از آن با سنگ بنا شده و نیمی دیگر درون سنگ کنده شده و در بین عجایب هفت گانه جهان رتبه دوم را به دست آورده ، آشنا میکنم :

 آورده اند که ان زمان که حضرت موسی از صحرای بی اب و علف " اراباح" در جنوب غربی اردن می گذشت از گرمای سوزان خورشید و روزهای متوالی پیاده راه پیمودن از پای در امده و تشنگی بر او غلبه کرد .
موسی به هر سوی از بیابان سوزان چشم می انداخت تا شاید نشانی از اب بیابد و سایه بانی برای استراحت بجوید که... ناگه از دور تخته سنگ عظیم گنبدی شکلی را دید که به رنگ سفید بود و در زیر تابش انوار افتاب به سان الماس می درخشید . موسی (ع) به ان سو رفت و چون به پای صخره سفید رسید با عصایی که به دست داشت بر پیکر سنگ کوفت . در ان لحظه سنگ شکاف پیدا کرد و اب زلال از دل ان به بیرون جریان یافت . موسی از ان اب گوارا نوشید و چون چندی در سایه تخته سنگ ارمید و جانی دوباره یافت و در پی ماموریت الهی خویش روان شد .
اما ان اب از جریان باز نایستاد و همچنان جوشید و جاری شد تا چشمه امید دیگران باشد و دلیلی برای به وجود امدن تمدنی شگفت انگیز * موسوم به تمدن "پترا " در همان صحرا که بعدها به " وادی موسی " شهرت یافت و چشمه اش با سادگی بسیار و جذابیتی روحانی زیارتگاه معتقدان و زایران شد .
با گذشتن از کنار این چشمه و
 
با پیشروی در وادی موسی است که میتوان قدم به خطه ای نهاد که از دیدنی ترین جاهای خاور میانه و یکی از شگفت انگیز ترین اثار به جای مانده از تمدنهای باستانی عرب ها است ; تمدنی به نام " مملکت العربیه الانباط " –

جاده ای که به شهر کهن سلع ختم می شود از میان یک بیابان خشک می گذرد . این بیابان در روزگار باستان پوششی از درختان بلوط داشته و سر تا سر ان جنگل بلوط بوده است راه دسترسی به سلع (پترا) یک دره سنگی عمیق است ; دره ای تنگ و باریک به‌ نام‌ «ضميق‌» ياتنگه‌  به طول تقریبی 3000متر و عمق 100 متر که پهنای ان در بیشتر نقاط از 3 متر تجاوز نمی کند ! دره ای بس کم نور و هراس انگیز با پیچهای ناگهانی و تند . با گذشتن از پیچ و خمهای این گذر گاه سر به فلک کشیده که خود از عجایب طبیعت است به نا گاه نمایی از یک کوهستان خاموش در برابر دیدگان ظاهر می شود . از شیب کوهستان که سرازیر شویم خود را محوطه ای شبیه به کره ماه می بینیم . برهوت ... با شکوه... با گستره ای پهناور و پر از برامدگیها و برجستگیها و ماسه و سنگهای زرد و کمرنگ . همچنان که پیش می رویم  سنگهای زرد و سفید به تدریج جای خود را به ماسه سنگهای سرخ رنگ می دهند . رنگ اصلی بیشتر سنگهای این منطقه به رنگ سرخ است . سرانجام به فرو رفتگی عظیمی می رسیم که پیرامون ان را کوههای سنگی و صخره های بزرگ احاطه کرده اند . به هر سو که بنگریم منظره ای از سنگهای شیار خورده و حفره های کوچک و بزرگ در دل صخره ها می بینیم . كتيبه‌هاي ‌باستاني‌ حكاكي‌ شده‌ و صدها ساختمان‌، آرامگاه‌،سالن‌ و تالارهاي‌ تدفين‌ مردگان‌، معابد،پرستش‌گاه‌ها و تخته‌ سنگ‌هاي‌ كنده‌ كاري‌ شده‌از دوران‌هاي‌ کهن‌ وجود دارد.هنگام‌ طلوع‌ و غروب‌ آفتاب‌، سنگ‌هاي‌ قرمزشهر پترا با تغيير رنگ‌ مناظر زيبايي‌ را به‌ وجودمي‌آورند.در ارتفاعات‌ جبل‌ هارون‌، آرامگاه‌ هارون ‌برادر حضرت‌ موسي‌، قرار دارد. آمفي‌ تئاتري‌ با گنجايش‌ سه‌ هزار نفردر بخش‌ ديگر شهر واقع‌ است‌ اما شگفت اور تر از همه قصر ها و معبد های با شکوهی است که معماران باستانی عرب بر سطح صخره ها و در دل کوهها پدید اورده اند ، با دیدن این عظمت و شکوه این شهر کهن قلبتون تند و تنتر میزنه . خوش آمدید اینجا پترا است ; نامی که از کلمه یونانی  " پترس " به معنی " سنگ " بر گرفته شده است خانه های این شهر مجلل سنگی را معمارها و سنگتراشهای عرب دوره باستان  در دل سنگهای زیبا صورتی رنگ به قدری استادانه و هنرمندانه دراورده بودند که حتی امروزه پس از سپری شدن بیش از 2400سال از ساخته شدن انها  همچنان چشم اندازی با شکوه و خیره کننده دارند ( البته تاریخ ساخت این بناء بدرستی معلوم نیست اما محققان تاریخ ساخت انرا بین 2300 تا 3 هزار سال میدانند ) . بی شک منظره ای گیرا تر از سلع (پترا) نیست . هر یک از اطاق ها و سر ستونها  در ترکیب رنگهای قرمز و سیاه و سفید و زرد یک اثر هنر کامل است . پترا با مساحت 45 کیلو متر مربع  بیش از 500 اثر بزرگ تاریخی در خود دارد که با دست هنرمند عرب و توسط معمارهای عرب باستانی که حجار هم بوده اند ساخته شده است . اكنون‌ باستان‌ شناسان‌ با تحقيق‌ و بررسي‌توانسته‌اند كه‌ از اين‌ شهر سنگي‌ انواع‌ و اقسام ‌وسايل‌ زندگي‌ و مجسمه‌هاي‌ مربوط به‌ دوران‌ قبل‌ از ميلاد را بيابند . قصرالبنت‌ در شهر سلع از مكان‌هايي‌ است‌ که با دیدن آن عظمت و شکوه ، لزره بر اندام هر بیننده ای می افتد .  عرب های نبطی با ساخت زیبا ترین شهر جهان در آن دوران ، بزرگ‌ترين‌جامعه‌هاي‌ شهري‌ دوران‌ باستاني‌ را به‌ وجود آورده ند.از سنگ نوشته های عرب باستان در اردن

سلع شهری تاریخی با مساحت 45 کیلو متر مربع و بیش از 500 اثر بزرگ تاریخی در کشور پادشاهی اردن. این شهر باستانی در ۲۶۲ کیلومتری جنوب شهر عّمان پایتخت اردن ودر غرب راه اصلی بین شهر عّمان وشهر عقبه واقع شده‌است. که به صورت یک تراس دور تا دور وادی موسی کشیده شده و پایتخت پادشاهی عرب در ناباتینز بوده. این شهر دارای تونل‌های معروف آب وشبکه های آب رسانی که تا خانه ها کشیده شده و سنگ‌های حجاری شده است. شهری متکامل که تمام مرافق آن در کوه و تخته سنگهای به رنگ (وردی) (صورتى) نحت شده‌است. از اینجاست که نام این شهر زیبا را رومان ها بعد از اشغال این شهر البتراء نام نهادند. وکلمه (البتراء) به زبان یونانی یعنی سنگ است وچون این شهر باستانی تماماً در سنگ حفرشده‌است آنرا پترا نامیده‌اند. همچنین این شهر تاریخی وزبیا بنام ( المدینة الوردیة ) و همچنین الرقیم  نیز نامیده شده‌است. نام قدیم این شهر سلع بود، یعنی سنگ رومان نامش را به زبان خودشان ترجمه نموده‌اند پـَترا .

 *شهر کهن سلع (پترا) در عهد شاه غسانى حارث سوم ازدهار یافته‌است

 

 

تاریخ بنای شهر کهن سلع

حدود قرن ششم قبل از ميلاد تجار عرب نبطي در دل صحرا ميان بحر الميت و خليج عقبه ، تمدني بنا نهادند که مرزهايش تا سوريه کشيده شده بود . نبطیان شهر سلع را مرکز حکومت خویش قرار دادند  ( البته تاریخ ساخت این بناء بدرستی معلوم نیست اما محققان تاریخ ساخت انرا بین 2300 تا 3 هزار سال میدانند ) . این شهر تاریخی وزیبا توسط مملکت انباط بنیانگذار ی شده‌است. و شهر پترا پایتخت مملکت خود قرار داده بودند، مملکت العربیه الانباط تا سال ۱۰۶ میلادی ادامه داشته‌است وشهر سلع یکی از مهم‌ترین شهرهای این مملکت بوده‌است.

نام دیگر شهر سلع ، الرقیم است و برخی مورخین نبطیان را همان اصحاب کهف می دانند .

خاستگاه نبطی ها جنوب شبه جزیره عربی است و ریشه آنها عرب اصل است آما عده اي از مورخان آنها را از عرب های قريش و نوادگان اسماعيل مي دانند و دليل آنها قرابت زياد در خط و اسامي و  آنها با قريش است

حدود مملکت العربیه الانباط

حدود مملکت انباط از ساحل شهر عسقلان در غرب فلسطین و در امتداد صحراء بلاد الشام در سمت مشرق منتهی می‌شده‌است. شهر البتراء (سلع)  حلقهٔ وصل بین حضارت بلاد بین‌النهرین عراق وبلاد شام و جنوب شبه‌جزیره عربستان  و مکه و یثرب و مصر بوده‌است. این شهر که پایتخت مملکت انباط بوده نوانسته‌است کنترول وزمام راه‌های تجارتی مناطق اطراف خود بدست گیرد، کاروانهای تجارتی از جنوب جزیره عرب و غزه و عسقلان و صور و دمشق از راه البتراء (سلع) پایتخت مملکت انباط می‌گذشته‌اند و این شهر زیبا از رونق خاصی برخوردار بوده‌اند.

پایان حکومت مملکت العربیه الانباط

پایان حکومت انباط و خرابی پایتخت زیبایش شهر پترا بدست رومان در سال ۱۰۵ میلادی بوده‌است، قشون رومان که در توحش و غارت گری و تجاوز دست کمی از نیزه به دستان هخامنشی نداشتند ، در سال ۱۰۵ میلادی با فرماندهی «كورنليوس‌پالما» که قبلا سوریه را اشغال کرده بود به‌شهر پترا پايتخت‌«مملکت انباط‌»يورش‌برده‌و مملکت انباط را محاصره می‌کنند وآب را به روی ساکنان شهر می‌بندند .

  حاکم نبطي  خطاب به دمتريوس رومی در حين حمله وي به پترا گفت:"چه از جان ما مي خواهي ، چرا با ما مي جنگي ؟با ما که مساکنمان در کوير است . نه آب داريم نه غله ، نه شراب و نه چيز ديگر ، ما بدين جاها که فاقد چيزهاي ضروري زندگانيست آمده ايم تا برده نشويم ...از تو و پدرت مي خواهم بي عدالتي نسبت به ما روا مداريد "ولی سرانجام بعد از مدتی سردار تراژان رومي آن شهر زیبا را وحشیانه اشغال می‌کنند و به حکومت انباط خاتمه می‌دهند. و آنجا را به‌سرزمين‌هاي‌تحت‌سلطه‌روم‌ضميمه‌كرد و اين‌سرزمين‌را ايالت‌عربي‌روم‌ناميد. رومی ها حجاران و معماران و هنرمندان ماهر عرب این سرزمین را به اسیری و بردگی بردند و از آنها در ساخت مراکز حکومتی در اردن و سوریه و حتی سرزمین خودشان استفاده کردند .

آزادی سلع (الپتراء) از سلطه رومان ها

در سال ۶۳۶ میلادی عربها توانستند با قیام خود شهر سلع را از نفود رومان‌ها آزاد سازند. ساکنان سلع پس از آزادی به کشاورزی اشتغال ورزیدند. اما زلزله‌ای که درسالهای ۷۴۶ و ۷۴۸ به این شهر زیبا وارد آمد، باعث شود که این شهر متروکه شود. آثار این شهر باستانی همچون گوهری  گرانبها در دنیا می‌درخشد و یادگاری از دوران مملکت العربیه النباط بجا مانده‌است که بسیار تماشایی است.

در اینجا تصاویری از تمدن مملکت عربیه الانباط  می گزارم تا با گوشه ای از تمدن عرب کهن و نجاد نیک سام آشنا شوید .  دیدن تک تک این تصاویر زیبا را به شما توصیه میکنم ...( اگر تصویری باز نشد بر روی آن کلیک راست کنید و sho picture  را بزنید )

از آثار به جای مانده از مملکت انباط در شهر سلع    

الخزنه  در شهر کهن سلع                                          


برچسب‌ها: تمدن با شکوه الانباط
+ نوشته شده در  یکشنبه 1387/02/08ساعت 9:28  توسط الهلالی  | 

تاریخ عمان به دوران بسیار دور بر می‌گردد. به گفته باستانشناسان تاریخ عمان به هزاره دوازهم قبل از میلاد بر می‌گردد. در آن دوران عمان تازه از عصر جلیدی خارج شده بود. درآن دوران عمان سرزمینی سرسبز وحاصلخیز وپربار در برداشت. در نتیجه حفریات و کنجکاوی در مناطق مختلف اثری وقبرستانهای ولایت بریمی در منطقه ظاهره و ولایت ابراء در منطقه شرقی و محوت در منطقه وسطی و نزوی در منطقه داخلیه ودیگر مناطق سلطنت عمان و مخصوصاً مناطق ساحلی. از این حفریات پیدا می‌شود که عمان درآن دوران علاقات تجارتی گسترده‌ای در مابین هند وبلاد بین النهرین داشته‌است واین علاقات تجارتی متین بوده‌است.

عمان

عمان درهزاره سوم قبل از میلاد

در هزاره سوم قبل از میلاد عمان به نام «مجان» مشهور بوده‌است . عمان در آن دوران کهن با سومریان روابط تجاری تنگاتنگی داشت . حسب دلاله گویش سومریان که به سازش کشتی ومعادن مس می‌گفتند. نوعی کشتی در عمان وجود دارد که بنام «مجان» معروف است. همچنین مس یکی از کالاهای تجارتی اصلی عمان بوده که با کشتی‌های «مجان» بارکشی می‌شده‌است. در پی کنجاوی وحفریات در طول وعرض کشور عمان آثار معادن مس پیدا شده‌است، در حال حاضر هم مس یکی از اقتصاد اصلی کشور عمان به شما می‌آید، بعد از اینکه این معدنها بازسازی شده‌است از جانب دولت، ویکی از معدنها مهم کشور معدن مس صحار است. تاریخ عمان نشان می‌دهد که عرب از بدء وجودشان در عمان ساکن شده‌اند، تمدن کهن عاد در (کثبان رملی) وتلماسههایی که بین عمان و حضرموت قرار دارد وجود داشت. ( در پست های بعدی در مورد تمدنهای کهن عاد ، هود و لوط بحث خواهد شد )

همچنین گفته اند که نام عمان از نام عمان پسر سبأ پسر یغثان دختر ابراهیم گرفته شده است .

در عمان چند هزار قلعه و حصون و برج های مراقبت تاریخی وجود دارد که هرکدام یک داستانی را روایت میکند...

آبیاری در عمان شهرت فراوانی دارد ودر حال حاضر صدها رشته قنات کهن در کشور عمان وجود دارد وبنام «اَلفَلجَ» معروف است وجمع آن «الأفلاج» گویند. همچنین رشته دیگری از قنات نیز در عمان وجود دارد که بنام «داوودی» مشهور است. «قنات داوودی» از ابتکار نبی الله داوود است، بنا براین بانام (داوودی) نامگذاری شده‌است

عمانیها در طول تاریخشان به تجارت مشهور بودند وکشتی‌های باری متعددی داشته‌اند وتا نقاطی دور دست وحتی چین وشرق افریقا رسیده بودند. در آن دوران صحار یکی از بنادر مهم تجارتی عمان بود وکشتی‌های تجارتی از این بندر مهم به سواحل افریقا و مدغشقر وشرق اقصی رسیده بودند.

عمان و بنی ازد

در اواخر قرن سوم و اوائل قرن دوم قبل از میلاد سد مأرب در مملکت سبا ویران می‌شود، با ویران شدن سد یک شورش اجتماعی واقتصادی برپا می‌شود وتمام مردم سبأ به مناطق اطراف پراکنده می‌شوند، وپس از ویرانی وانحطاط سد مأرب ، قبیله بزرگ بنی ازد به عمان مهاجرت می‌کنند. در این کوچ بزرگ قبیله بنی ازد به سرپرستی بزرگ قوم مالک بن فهم الأزدی وارد عمان می‌شوند. بعد از مدتی وپس از استقرار در عمان بنی ازد دست به یک نبرد مسلحانه با دیگر اقوام بینگانه‌ای که در عمان وجود داشتند می‌زند ودر مدت کوتاهی بنی ازد می‌تواند تمام بیگانگان از عمان خارج نماید واستقرار وامنیت در عمان برقرار نماید واولین مملکت عربی در عمان بنیادگذاری کند. تاریخ نویسان عرب چنین می‌نویسند که بنی ازد پادشاهان کوه وصحراء بودند. این دودمان از پادشاهان بنام «آلجلندی» معروف بودند. سلسله پادشاهان آلجلندی در طول تاریخ عمان مشهور بوده‌اند.

تصاویری بسیار زیبا از عمان:

عمان

عمان

عمان

 

عمان

ساحل عمان

جنگل های انبوه عمان در شبه جزیره عربی

 

 

میدان ساعت در عمان


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/01/28ساعت 2:45  توسط الهلالی  |