| تبليغات | X |
|
گزری بر تاریخ باشکوه و درخشان عرب باستان قبل از اسلام و بعد از اسلام
|
<< اردن >>
.jpg)
تاریخ اردن به 7000 سال قبل بر میگردد . خواستگاه آنها قبل از این دوران جنوب حجاز است که بیش از 7 هزار سال قبل به شمال حجاز رفته اند . در این جا شما را با یکی از شهر های کهن اردن که نیمی از آن با سنگ بنا شده و نیمی دیگر درون سنگ کنده شده و در بین عجایب هفت گانه جهان رتبه دوم را به دست آورده ، آشنا میکنم :
آورده اند که ان زمان که حضرت موسی از صحرای بی اب و علف " اراباح" در جنوب غربی اردن می گذشت از گرمای سوزان خورشید و روزهای متوالی پیاده راه پیمودن از پای در امده و تشنگی بر او غلبه کرد .
موسی به هر سوی از بیابان سوزان چشم می انداخت تا شاید نشانی از اب بیابد و سایه بانی برای استراحت بجوید که... ناگه از دور تخته سنگ عظیم گنبدی شکلی را دید که به رنگ سفید بود و در زیر تابش انوار افتاب به سان الماس می درخشید . موسی (ع) به ان سو رفت و چون به پای صخره سفید رسید با عصایی که به دست داشت بر پیکر سنگ کوفت . در ان لحظه سنگ شکاف پیدا کرد و اب زلال از دل ان به بیرون جریان یافت . موسی از ان اب گوارا نوشید و چون چندی در سایه تخته سنگ ارمید و جانی دوباره یافت و در پی ماموریت الهی خویش روان شد .
اما ان اب از جریان باز نایستاد و همچنان جوشید و جاری شد تا چشمه امید دیگران باشد و دلیلی برای به وجود امدن تمدنی شگفت انگیز * موسوم به تمدن "پترا " در همان صحرا که بعدها به " وادی موسی " شهرت یافت و چشمه اش با سادگی بسیار و جذابیتی روحانی زیارتگاه معتقدان و زایران شد .
با گذشتن از کنار این چشمه و با پیشروی در وادی موسی است که میتوان قدم به خطه ای نهاد که از دیدنی ترین جاهای خاور میانه و یکی از شگفت انگیز ترین اثار به جای مانده از تمدنهای باستانی عرب ها است ; تمدنی به نام " مملکت العربیه الانباط " –
جاده ای که به شهر کهن سلع ختم می شود از میان یک بیابان خشک می گذرد . این بیابان در روزگار باستان پوششی از درختان بلوط داشته و سر تا سر ان جنگل بلوط بوده است راه دسترسی به سلع (پترا) یک دره سنگی عمیق است ; دره ای تنگ و باریک به نام «ضميق» ياتنگه به طول تقریبی 3000متر و عمق 100 متر که پهنای ان در بیشتر نقاط از 3 متر تجاوز نمی کند ! دره ای بس کم نور و هراس انگیز با پیچهای ناگهانی و تند . با گذشتن از پیچ و خمهای این گذر گاه سر به فلک کشیده که خود از عجایب طبیعت است به نا گاه نمایی از یک کوهستان خاموش در برابر دیدگان ظاهر می شود . از شیب کوهستان که سرازیر شویم خود را محوطه ای شبیه به کره ماه می بینیم . برهوت ... با شکوه... با گستره ای پهناور و پر از برامدگیها و برجستگیها و ماسه و سنگهای زرد و کمرنگ . همچنان که پیش می رویم سنگهای زرد و سفید به تدریج جای خود را به ماسه سنگهای سرخ رنگ می دهند . رنگ اصلی بیشتر سنگهای این منطقه به رنگ سرخ است . سرانجام به فرو رفتگی عظیمی می رسیم که پیرامون ان را کوههای سنگی و صخره های بزرگ احاطه کرده اند . به هر سو که بنگریم منظره ای از سنگهای شیار خورده و حفره های کوچک و بزرگ در دل صخره ها می بینیم . كتيبههاي باستاني حكاكي شده و صدها ساختمان، آرامگاه،سالن و تالارهاي تدفين مردگان، معابد،پرستشگاهها و تخته سنگهاي كنده كاري شدهاز دورانهاي کهن وجود دارد.هنگام طلوع و غروب آفتاب، سنگهاي قرمزشهر پترا با تغيير رنگ مناظر زيبايي را به وجودميآورند.در ارتفاعات جبل هارون، آرامگاه هارون برادر حضرت موسي، قرار دارد. آمفي تئاتري با گنجايش سه هزار نفردر بخش ديگر شهر واقع است اما شگفت اور تر از همه قصر ها و معبد های با شکوهی است که معماران باستانی عرب بر سطح صخره ها و در دل کوهها پدید اورده اند ، با دیدن این عظمت و شکوه این شهر کهن قلبتون تند و تنتر میزنه . خوش آمدید اینجا پترا است ; نامی که از کلمه یونانی " پترس " به معنی " سنگ " بر گرفته شده است خانه های این شهر مجلل سنگی را معمارها و سنگتراشهای عرب دوره باستان در دل سنگهای زیبا صورتی رنگ به قدری استادانه و هنرمندانه دراورده بودند که حتی امروزه پس از سپری شدن بیش از 2400سال از ساخته شدن انها همچنان چشم اندازی با شکوه و خیره کننده دارند ( البته تاریخ ساخت این بناء بدرستی معلوم نیست اما محققان تاریخ ساخت انرا بین 2300 تا 3 هزار سال میدانند ) . بی شک منظره ای گیرا تر از سلع (پترا) نیست . هر یک از اطاق ها و سر ستونها در ترکیب رنگهای قرمز و سیاه و سفید و زرد یک اثر هنر کامل است . پترا با مساحت 45 کیلو متر مربع بیش از 500 اثر بزرگ تاریخی در خود دارد که با دست هنرمند عرب و توسط معمارهای عرب باستانی که حجار هم بوده اند ساخته شده است . اكنون باستان شناسان با تحقيق و بررسيتوانستهاند كه از اين شهر سنگي انواع و اقسام وسايل زندگي و مجسمههاي مربوط به دوران قبل از ميلاد را بيابند . قصرالبنت در شهر سلع از مكانهايي است که با دیدن آن عظمت و شکوه ، لزره بر اندام هر بیننده ای می افتد . عرب های نبطی با ساخت زیبا ترین شهر جهان در آن دوران ، بزرگترينجامعههاي شهري دوران باستاني را به وجود آورده ند.
سلع شهری تاریخی با مساحت 45 کیلو متر مربع و بیش از 500 اثر بزرگ تاریخی در کشور پادشاهی اردن. این شهر باستانی در ۲۶۲ کیلومتری جنوب شهر عّمان پایتخت اردن ودر غرب راه اصلی بین شهر عّمان وشهر عقبه واقع شدهاست. که به صورت یک تراس دور تا دور وادی موسی کشیده شده و پایتخت پادشاهی عرب در ناباتینز بوده. این شهر دارای تونلهای معروف آب وشبکه های آب رسانی که تا خانه ها کشیده شده و سنگهای حجاری شده است. شهری متکامل که تمام مرافق آن در کوه و تخته سنگهای به رنگ (وردی) (صورتى) نحت شدهاست. از اینجاست که نام این شهر زیبا را رومان ها بعد از اشغال این شهر البتراء نام نهادند. وکلمه (البتراء) به زبان یونانی یعنی سنگ است وچون این شهر باستانی تماماً در سنگ حفرشدهاست آنرا پترا نامیدهاند. همچنین این شهر تاریخی وزبیا بنام ( المدینة الوردیة ) و همچنین الرقیم نیز نامیده شدهاست. نام قدیم این شهر سلع بود، یعنی سنگ رومان نامش را به زبان خودشان ترجمه نمودهاند پـَترا .
*شهر کهن سلع (پترا) در عهد شاه غسانى حارث سوم ازدهار یافتهاست
حدود قرن ششم قبل از ميلاد تجار عرب نبطي در دل صحرا ميان بحر الميت و خليج عقبه ، تمدني بنا نهادند که مرزهايش تا سوريه کشيده شده بود . نبطیان شهر سلع را مرکز حکومت خویش قرار دادند ( البته تاریخ ساخت این بناء بدرستی معلوم نیست اما محققان تاریخ ساخت انرا بین 2300 تا 3 هزار سال میدانند ) . این شهر تاریخی وزیبا توسط مملکت انباط بنیانگذار ی شدهاست. و شهر پترا پایتخت مملکت خود قرار داده بودند، مملکت العربیه الانباط تا سال ۱۰۶ میلادی ادامه داشتهاست وشهر سلع یکی از مهمترین شهرهای این مملکت بودهاست.
نام دیگر شهر سلع ، الرقیم است و برخی مورخین نبطیان را همان اصحاب کهف می دانند .
حدود مملکت انباط از ساحل شهر عسقلان در غرب فلسطین و در امتداد صحراء بلاد الشام در سمت مشرق منتهی میشدهاست. شهر البتراء (سلع) حلقهٔ وصل بین حضارت بلاد بینالنهرین عراق وبلاد شام و جنوب شبهجزیره عربستان و مکه و یثرب و مصر بودهاست. این شهر که پایتخت مملکت انباط بوده نوانستهاست کنترول وزمام راههای تجارتی مناطق اطراف خود بدست گیرد، کاروانهای تجارتی از جنوب جزیره عرب و غزه و عسقلان و صور و دمشق از راه البتراء (سلع) پایتخت مملکت انباط میگذشتهاند و این شهر زیبا از رونق خاصی برخوردار بودهاند.
پایان حکومت انباط و خرابی پایتخت زیبایش شهر پترا بدست رومان در سال ۱۰۵ میلادی بودهاست، قشون رومان که در توحش و غارت گری و تجاوز دست کمی از نیزه به دستان هخامنشی نداشتند ، در سال ۱۰۵ میلادی با فرماندهی «كورنليوسپالما» که قبلا سوریه را اشغال کرده بود بهشهر پترا پايتخت«مملکت انباط»يورشبردهو مملکت انباط را محاصره میکنند وآب را به روی ساکنان شهر میبندند .
حاکم نبطي خطاب به دمتريوس رومی در حين حمله وي به پترا گفت:"چه از جان ما مي خواهي ، چرا با ما مي جنگي ؟با ما که مساکنمان در کوير است . نه آب داريم نه غله ، نه شراب و نه چيز ديگر ، ما بدين جاها که فاقد چيزهاي ضروري زندگانيست آمده ايم تا برده نشويم ...از تو و پدرت مي خواهم بي عدالتي نسبت به ما روا مداريد "
ولی سرانجام بعد از مدتی سردار تراژان رومي آن شهر زیبا را وحشیانه اشغال میکنند و به حکومت انباط خاتمه میدهند. و آنجا را بهسرزمينهايتحتسلطهرومضميمهكرد و اينسرزمينرا ايالتعربيرومناميد. رومی ها حجاران و معماران و هنرمندان ماهر عرب این سرزمین را به اسیری و بردگی بردند و از آنها در ساخت مراکز حکومتی در اردن و سوریه و حتی سرزمین خودشان استفاده کردند .
در سال ۶۳۶ میلادی عربها توانستند با قیام خود شهر سلع را از نفود رومانها آزاد سازند. ساکنان سلع پس از آزادی به کشاورزی اشتغال ورزیدند. اما زلزلهای که درسالهای ۷۴۶ و ۷۴۸ به این شهر زیبا وارد آمد، باعث شود که این شهر متروکه شود. آثار این شهر باستانی همچون گوهری گرانبها در دنیا میدرخشد و یادگاری از دوران مملکت العربیه النباط بجا ماندهاست که بسیار تماشایی است.
در اینجا تصاویری از تمدن مملکت عربیه الانباط می گزارم تا با گوشه ای از تمدن عرب کهن و نجاد نیک سام آشنا شوید . دیدن تک تک این تصاویر زیبا را به شما توصیه میکنم ...( اگر تصویری باز نشد بر روی آن کلیک راست کنید و sho picture را بزنید )
عمان با تاریخی 14 هزار ساله
تاریخ عمان به دوران بسیار دور بر میگردد. به گفته باستانشناسان تاریخ عمان به هزاره دوازهم قبل از میلاد بر میگردد. در آن دوران عمان تازه از عصر جلیدی خارج شده بود. درآن دوران عمان سرزمینی سرسبز وحاصلخیز وپربار در برداشت. در نتیجه حفریات و کنجکاوی در مناطق مختلف اثری وقبرستانهای ولایت بریمی در منطقه ظاهره و ولایت ابراء در منطقه شرقی و محوت در منطقه وسطی و نزوی در منطقه داخلیه ودیگر مناطق سلطنت عمان و مخصوصاً مناطق ساحلی. از این حفریات پیدا میشود که عمان درآن دوران علاقات تجارتی گستردهای در مابین هند وبلاد بین النهرین داشتهاست واین علاقات تجارتی متین بودهاست.
عمان درهزاره سوم قبل از میلاد
در هزاره سوم قبل از میلاد عمان به نام «مجان» مشهور بودهاست . عمان در آن دوران کهن با سومریان روابط تجاری تنگاتنگی داشت . حسب دلاله گویش سومریان که به سازش کشتی ومعادن مس میگفتند. نوعی کشتی در عمان وجود دارد که بنام «مجان» معروف است. همچنین مس یکی از کالاهای تجارتی اصلی عمان بوده که با کشتیهای «مجان» بارکشی میشدهاست. در پی کنجاوی وحفریات در طول وعرض کشور عمان آثار معادن مس پیدا شدهاست، در حال حاضر هم مس یکی از اقتصاد اصلی کشور عمان به شما میآید، بعد از اینکه این معدنها بازسازی شدهاست از جانب دولت، ویکی از معدنها مهم کشور معدن مس صحار است. تاریخ عمان نشان میدهد که عرب از بدء وجودشان در عمان ساکن شدهاند، تمدن کهن عاد در (کثبان رملی) وتلماسههایی که بین عمان و حضرموت قرار دارد وجود داشت. ( در پست های بعدی در مورد تمدنهای کهن عاد ، هود و لوط بحث خواهد شد )
همچنین گفته اند که نام عمان از نام عمان پسر سبأ پسر یغثان دختر ابراهیم گرفته شده است .
در عمان چند هزار قلعه و حصون و برج های مراقبت تاریخی وجود دارد که هرکدام یک داستانی را روایت میکند...
آبیاری در عمان شهرت فراوانی دارد ودر حال حاضر صدها رشته قنات کهن در کشور عمان وجود دارد وبنام «اَلفَلجَ» معروف است وجمع آن «الأفلاج» گویند. همچنین رشته دیگری از قنات نیز در عمان وجود دارد که بنام «داوودی» مشهور است. «قنات داوودی» از ابتکار نبی الله داوود است، بنا براین بانام (داوودی) نامگذاری شدهاست
عمانیها در طول تاریخشان به تجارت مشهور بودند وکشتیهای باری متعددی داشتهاند وتا نقاطی دور دست وحتی چین وشرق افریقا رسیده بودند. در آن دوران صحار یکی از بنادر مهم تجارتی عمان بود وکشتیهای تجارتی از این بندر مهم به سواحل افریقا و مدغشقر وشرق اقصی رسیده بودند.
عمان در دوران هخامنشی
در قرن ششم قبل از میلاد کوروش اشغالگر (۵۵۰ _ ۵۳۰ ق م)، به دستور یهودیان اورشلیم عمان را اشغال نمود و نیمی از مردم عمان را به خاک و خون کشید . دانشمندان عرب آن دورا را کشتند. کتابخانه ها و آثار تمدن را سوزاندند . البته کوروش فقط به قصط اجرای پوریم به آنجا آمده بود و بعد از مدتی ، او و سپاهیان ضد تمدن پارس از آنجا متواری شدند . ( برای آشنایی با پوریم به وبلاگ استاد دکتر ناصر پورپیراررجوع کنید ) .
عمان در دوران ساسانیان
تاریخ نویسان یهودی نشان میدهند که در دوران قلمرو حکم (جعلی) ساسانیان از سالهای (۲۲۶_ ۶۱۰ م) عمان تحت نفوذ حکم امبراطوری (جعلی) ساسانی بودهاست. اما هیچ اطلاعای از این دوران در دست نیست. البته اخیرا ثابت شده که اصلا ساسانیانی در کار نبوده و ساسانیان هم جزء جعلیات یهود برای سرپوش گزاشتن بر واقعه پوریم است .
عمان و بنی ازد
در اواخر قرن سوم و اوائل قرن دوم قبل از میلاد سد مأرب در مملکت سبا ویران میشود، با ویران شدن سد یک شورش اجتماعی واقتصادی برپا میشود وتمام مردم سبأ به مناطق اطراف پراکنده میشوند، وپس از ویرانی وانحطاط سد مأرب ، قبیله بزرگ بنی ازد به عمان مهاجرت میکنند. در این کوچ بزرگ قبیله بنی ازد به سرپرستی بزرگ قوم مالک بن فهم الأزدی وارد عمان میشوند. بعد از مدتی وپس از استقرار در عمان بنی ازد دست به یک نبرد مسلحانه با دیگر اقوام بینگانهای که در عمان وجود داشتند میزند ودر مدت کوتاهی بنی ازد میتواند تمام بیگانگان از عمان خارج نماید واستقرار وامنیت در عمان برقرار نماید واولین مملکت عربی در عمان بنیادگذاری کند. تاریخ نویسان عرب چنین مینویسند که بنی ازد پادشاهان کوه وصحراء بودند. این دودمان از پادشاهان بنام «آلجلندی» معروف بودند. سلسله پادشاهان آلجلندی در طول تاریخ عمان مشهور بودهاند.
تصاویری بسیار زیبا از عمان که حیفم اومد نزارم
:
نظر خود را در مورد عمان بنویسید...
<< يمن >>
سرزمين يمن جنوب شبه جزیره عربی بوده و از نظر طبيعي، به پنج منطقه تقسيم ميشود: كوهستاني، جلگهاي، ساحلي، صحرايي و جزاير. .يمن در تورات به عربستان سفيد موسوم است و سوره سبا قران اشاره به يمن دارد
شهرهاي مهم يمن پس از صنعا، عبارتند از:
بندرعدن، مارب، صعده، شبوه، ذمار، تعز، الحوطه، المحويت، إب، بندر مكلا، بندر حديده و سيئون. اكثر مناطق و شهرهاي يمن داراي قدمت تاريخي بوده و ظرفيت بالايي از نظر باستانشناسي و سياحتي دارند.
مردم يمن از اقوام سامي و عرب قحطاني هستند و عرب قحطاني مادر و ريشه اعراب محسوب ميشود. جمعيت يمن بالای بيست ميليون نفر برآورد شده است.
سرزمين يمن مهد تمدن سامي يا عرب نخستين است و سومريها، بابليها ، آشوری ها و مصريان قديم از آن مدد جسته و مظاهر آن تمدن را به ايران ، يونان و روم انتقال دادند. خاورشناس معروف آلماني موريتز معتقد است كه خط حروفي نخستين بار در يمن مشاهده شد و بر خلاف آنچه بنام اعراب فينيقي ثبت شده است، مخترعين خط؛ يمنيها بودهاند و فينيقيهای (کنعانی ها) بناي كتابت خود را بر بنيان كتابت عربي يمن نهادند.
بيشك يمن، يكي از مهمترين و بزرگترين مراكز نسخ خطي در جهان اسلام ميباشد . تعداد نسخههاي خطي يمن تا يك ميليون نسخه برآورد شده است
اين سرزمين خوب كه گياهش با اذن پروردگار ميرويد (و للبلد الطيب يخرج نباته باذن ربه) پيش از اسلام مهد دولتها و تمدن های بزرگی بزرگي چون عماليق، عاد، ثمود، معين، سبأ و حمير بوده و پس از اسلام، مردمان آن اولين ياوران شريعت نبوي بودهاند. از افتخارات ديگر اين مرز و بوم، پناهآوردن شيعيان و علويان بدانجا بوده است.
.
اماكن تاريخي و توريستي
الجامع الكبير واقع در صنعاي قديم: در سال شش هجري تأسيس شده و سومين مسجد قديمي اسلام محسوب ميشود. (1380 سال قبل)
كشف بيش از ۴ هزار صفحه قرآن در محراب مسجد صنعا
به تازگى قرآنى با خطوط كوفى و حجازى و بدون نقطه كه قدمت آن به قرن ششم هجرى بازمى گردد در محراب مسجد تاريخى صنعا كشف شده است
. به گزارش مهر باستان شناسان يمنى ۴ هزار و ۵۰۰ صفحه از برگهاى قرآنى را كشف كردند كه خطوط آن كوفى و حجازى بدون نقطه بوده اند.اين دستنوشته هاى قرآنى در پى ترميم و بازسازى مسجد بزرگ و قديمى صنعا در يمن كشف شدند. اين قرآن نادر از بخشهاى تزئين شده و گچبرى محراب غربى مسجد به دست آمد. اين مسجد يكى از قديمى ترين مساجدى است كه در سال ششم هجرى به دستور حضرت محمد (ص) ساخته شد و اينك به عنوان يكى از آثار باستانى اسلامى برجسته جهان اسلام به شمار مى رود.
فقط نظر یادتون نره....!
( یمن- تاریخ یمن - تاریخ باستان - آثار کهن اعراب - تمدن کهن اعراب - بزرگترین تمدن جهان - تخت بلقیس - تخت سلیمان - سد مارب آثار باستانی اعراب - تاریخ اعراب - تاریخ شبه جزیره عربی - باستان شناسی یمن - سلطنت سبا - سلطنت معین - اعراب باستان )
